Polecamy

25 LAT VERTIGO

 

 

25 lat Vertigo - opowieści, które odmieniły komiksowy kanon

 

Czysta fantazja, artystyczny geniusz, świadome korzystanie z dziedzictwa kultury oraz odwaga w doborze tematów. Właśnie na  takich fundamentach 25 lat temu zbudowane zostało Vertigo, jeden z najważniejszych  imprintów w historii światowego komiksu. 

 

Lata 80. przyniosły rewolucję w amerykańskim komiksie. W ręce fanów trafiły „Powrót Mrocznego Rycerza” Franka Millera i „Strażnicy” Alana Moore`a, a wydawcy komiksowi coraz śmielej odchodzili od autocenzury związanej z CCA (Comics Code Authority). Dorośli fani komiksów nadal chcieli je czytać, ale pragnęli dojrzałych fabuł na najwyższym poziomie.

 

 

Eksperyment zwany Vertigo

 

Wszystko zaczęło się w styczniu 1993 roku, kiedy Karen Berger, absolwentka literaturoznawstwa oraz historii sztuki collegu w Brooklynie, stanęła na czele Vertigo Comics będącego imprintem, czyli odrębną marką, wydawnictwa DC Comics. Pomysł Berger opierał się na stworzeniu przestrzeni do twórczych eksperymentów w różnych konwencjach gatunkowych, taki jak fantasy i science-fiction, opowieści obyczajowe, czystej krwi horrory, ale też różnorakie mutacje wywodzące się choćby z nurtu neo-noir czy cyberpunku. Tym, na co stawiała przede wszystkim była świeżość spojrzenia i nowa perspektywa.

Włodarze DC Comics postanowili zaufać Berger, która szybko dała się poznać jako doskonała organizatorka posiadająca zmysł artystyczny i wyjątkową umiejętność do zrzeszania twórców. Wymarzone połączenie, jeśli chce się tworzyć tak nowatorski projekt, jakim na początku lat 90. było Vertigo, gdzie miały pojawiać się historie przeznaczone dla dorosłego odbiorcy ceniącego gatunkową różnorodność oraz realizacyjną bezkompromisowość.
Do współpracy zaangażowano najlepszych, choć czasami dopiero początkujących, artystów.

 

Genialni scenarzyści, wybitni ilustratorzy

 

Berger wykazała się niesamowitą intuicją zapraszając do pracy przy nowych seriach wielu twórców, którzy dopiero stali u progu kariery. Kimś takim był na przykład Neil Gaiman, autor dziś kojarzony z powieściami „Gwiezdny pył”, „Amerykańscy bogowie”, czy „Koralina”, od 1989 r. pracujący nad jednym ze swoich największych dzieł – „Sandmanem”, włączonym do portfolio Vertigo w 1993 roku.

Podążając brytyjskim topem, Karen Berger zaprosiła do współpracy kolejnych anglosaskich twórców. Gartha Ennisa, Warrena Ellisa, Granta Morrisona, Petera Milligana, czy żyjącą legendę, Alana Moore`a.
Nie chodziło jednak o to, skąd pochodzą autorzy, ale czy mają do powiedzenia coś, czego ludzie będą chcieli wysłuchać.
Wydawnictwo podpisywało kontrakty z kolejnymi utalentowanymi scenarzystami, tym razem rodzimymi, Brianem Azzarello, Billem Willinghamem, Scottem Snyderem, Jasonem Aaronem czy Brianem K. Vaughanem.

Na tym jednak nie koniec, bo wszak komiks to obraz. Pod marką Vertigo pracowali tak legendarni graficy, jak: Eduardo Risso, Goran Sudzuka, Steve Dillon, Dave McKean, Mark Buckingham, Rafael Albuquerque, R. M. Guera, Tony Harris i wielu innych.

Twórcy zrzeszeni wokół wydawnictwa stworzyli dzieła uznawane dziś za kanoniczne lub kultowe. Dzięki ich pracy oblicze komiksu zmieniło się na zawsze. Eksperyment się powiódł i od 25 lat w ręce wyrobionych czytelników komiksów trafiają albumy opatrzone informacją „tylko dla dorosłych” oraz charakterystycznym logo.

 

Czas poznać najważniejsze cykle Vertigo wydane w Polsce

 

 

„Kaznodzieja”- opowieść o poszukiwaniu Boga, który porzucił Niebo i Ziemię by zaszyć się gdzieś z dala od wszelkich problemów. Stwórcę postanawia odnaleźć Jessie Custer, kaznodzieja obdarzony boską mocą wpływania na ludzką wolę, któremu w misji towarzyszy była dziewczyna Tulip oraz irlandzki wampir Cassidy. Garth Ennis, scenarzysta historii, wspólnie ze Stevem Dillonem, autorem ilustracji, przedstawił zdumiewającą opowieść drogi, w której rozważania filozoficzne łączą się z dziką akcją, czarny humor z obyczajowymi rozterkami, a erotyka z horrorem. Bezkompromisowe dzieło skłaniające do refleksji nad metafizyczną stroną życia.
W 2018 r. na rynku będzie dostępnych 6 tomów serii.

 

 

 

 

„100 Naboi”- szansa na odkupienie krzywd może być łatwa i kusząca, jednak jej konsekwencje – zgubne. Brian Azzarrello opowiada sensacyjną historię podszytą nastrojem kryminałów noir, w której bohaterowie zyskują sposobność, żeby – korzystając ze starożytnego prawa „oko za oko, ząb za ząb” - zabić osoby, które w przeszłości przyniosły im ból i cierpienie. Na drodze każdego z bohaterów pojawi się tajemniczy agent Graves i niczym wąż kusiciel zaproponuje zemstę bez konsekwencji. To dopiero początek intrygi zbudowanej wokół wpływowej organizacji pociągającej za sznurki historii... Moralna niejednoznaczność, wyjątkowo silne, realistycznie odmalowane portrety zwykłych ludzi, a przy tym konspiracyjny charakter serii prowokuje i zachęca do obcowania. Wspólne dzieło Azzarrello i Risso to wielokrotnie nagradzana opowieść (Nagrody Eisnera, Harveya), która jest uznawana za nowatorski wzorzec współczesnej historii kryminalnej.

W 2018 r. na polskim rynku będą dostępne 4 tomy serii.

 

 

 

 

„Transmetropolitan”- w jaki sposób można opisać świat, który ewoluując pod wpływem technologii traci znaczenie? Z tym zadaniem zmaga się Pająk Jeruzalem, niegdyś wzięty dziennikarz, dziś człowiek, który sam sobie postanowił dać ostatnią szansę. Bohaterem opowieści jest także miasto, do którego przybywa Pająk, skąpane w grzechu, występku i narkotyczno-alkoholowych oparach. Poznamy jego zepsucie, dzikość, ból i będziemy…zafascynowani. Dzieło Warrena Ellisa zilustrowane przez Daricka Roberstona przesiąknięte jest czarnym humorem, zaskakująco trafnymi spostrzeżeniami socjologicznymi i wyjątkowo żywymi emocjami. Inspiracją dla twórców był Hunter S. Thompson, pisarz, ikona kontrkultury lat 60.; ojciec tzw. stylu gonzo, czyli subiektywnego reportażu, w którym osobiste odczucia twórcy i liczne dygresje prezentują temat w szerszej perspektywie. Seria liczy 3 tomy zbiorcze, które ukażą się w 2018 r.

 

 

 

 

„Saga o Potworze z Bagien”- legendarny tytuł, na którego wznowienie od dawna czekała rzesza polskich fanów. Wielki mag świata komiksu, Alan Moore („Strażnicy”, „Liga Niezwykłych Dżentelmenów”, „Zabójczy żart”) we właściwym sobie prowokacyjnym i nowatorskim stylu udowodnia, że ludzkie lęki mogą przybrać wyjątkowo realną, przerażającą formę, natomiast dzika bestia, przeistoczyć się w człowieka.
„Saga...” jest swoistym hołdem złożonym twórcom postaci, Lenowi Weinowi i Berniemu Wrightsonowi oraz ich opowieściom z 1972 r. o naukowcu idealiście, który na skutek nieszczęśliwego wypadku ulega przemianie w bagienną istotę obdarzoną mocami. Krytycy i czytelnicy uznali "Sagę..." za jedno z najlepszych dzieł komiksowych końca wieku. W 2018 roku ukażą się 3 tomy zawierające wszystkie historie o Potworze z Bagien napisane przez Alana Moore`a w latach 1983 - 1987.

 

 

 

 

„Ex Machina” - Brian K. Vaughn to tytan pracy, który scenariusze do swoich komiksów tworzy przyglądając się cywilizacyjnym zmianom, jakie zachodzą w czasie naszego życia. Diagnozuje, analizuje, ocenia, poddaje refleksji. Było tak w przypadku serii „Y: Ostatni z mężczyzn” i nieco podobnie jest również za sprawą opowieści opatrzonej tytułem „Ex Machina”. Głównym bohaterem jest tutaj Mitchell Hundred, który w wyniku wypadku zyskał nieprawdopodobną zdolność do komunikowania się z maszynami. Posłuszne inżynierowi, stają się potężnym sojusznikiem, a sam Mitchell niedługo później zostaje burmistrzem miasta. Człowiekiem biorącym odpowiedzialność nie tylko za własne czyny, ale życie innych. Futurystyczna nastrojowość podkreślona przez wyraziste rysunki Tony'ego Harrisa wzmacnia aktualność problemów związanych ze światem polityki, tolerancji, społecznych mechanizmów i ludzkich namiętności. Komiks otrzymał Nagrodę Eisnera dla najlepszej nowej serii. W tym roku ukażą się 2 tomy serii.

 

 

 

 

„Ludzie Północy”- monumentalna saga poświęcona wikingom! Wyspy Brytyjskie, podzielone na liczne królestwa Anglów, Sasów, Piktów i Irlandczyków, stanowiły łakomy kąsek dla wikingów szukających żyznej ziemi pod uprawy i bogatych klasztorów do złupienia. Z czasem jednak, gdy stare pogańskie wierzenia stopniowo ustępowały miejsca chrześcijaństwu, rozpoczął się zmierzch panowania Ludzi Północy nad Anglią, Szkocją i Irlandią. W kilku opowieściach autorzy komiksu ukazują różne oblicza wojen Normanów z mieszkańcami Wysp: pewien chłopiec jest świadkiem historycznego najazdu, od którego zaczął się okres wikiński; dorosły wojownik po wielu latach wraca na Orkady, by odzyskać należne mu po przodkach bogactwa; trzy skandynawskie kobiety odpierają kolejne ataki anglosaskich napastników; doświadczony łowca przestępców podąża po bezdrożach Irlandii tropem krwawego zabójcy; dziewczyna z wysokiego rodu musi stanąć na czele zbrojnego oddziału... Głównym autorem cyklu jest scenarzysta Brian Wood (DMZ, Rebels, The Massive), a za rysunki są odpowiedzialni liczni graficy, w tym tak uznani jak Davide Gianfelice (Daredevil Reborn) i Ryan Kelly (Lucyfer), dzięki czemu każda opowieść zyskuje odmienny koloryt. W tym roku ukażą się 2 tomy z trzyczęściowego cyklu.

 

 

 

 

„Łasuch”- siedem lat temu Przypadłość szalała po świecie niczym pożar, zabijając miliardy ludzi. Nieliczne dzieci urodzone po zarazie należą do nowej rasy zwierzęco-ludzkich hybryd. Gus jest jednym z nich – to chłopiec o wielkim sercu, jeszcze większym apetycie na słodkości oraz o głowie ozdobionej porożem jelonka.

Za chwytanie takich dzieci wyznaczono nagrodę. Gdy okrutni łowcy atakują Gusa w jego leśnej samotni, pojawia się tajemniczy mężczyzna o imieniu Jepperd. Rosły włóczęga ratuje chłopca i obiecuje, że doprowadzi go do Ostoi, legendarnej bezpiecznej przystani dla dzieci hybryd. Ruszają w podróż przez nową – i bardzo niebezpieczną – Amerykę. Czy brutalny Jepperd sprowadzi na złą drogę chłopca, którego nazwał Łasuchem, czy też dobre serce Gusa odmieni Jepperda?

Jason Aaron autor wybitnej serii „Skalp” powiedział o „Łasuchu”: Przeczołgałbym się po tłuczonym szkle, byle tylko to przeczytać.

Autorem Łasucha jest kanadyjski scenarzysta i rysownik Jeff Lemire, zdobywca wielu prestiżowych nagród za bestsellerowe komiksy takie jak choćby Czarny Młot, czy Opowieści z Hrabstwa Essex.
W tym roku ukażą się 2 tomy serii.

 

 

 

 

„Amerykański Wampir”- historia Ameryki opowiedziana z perspektywy wampira. Skinner Sweet pierwszy krwiopijca zrodzony na jankeskiej ziemi to przebiegły, wyrachowany zabójca, oprócz krwi pragnący silnych emocji i…słodyczy. Wampirza saga rozpoczynająca się w XIX stuleciu, opowiada o Ameryce czasów westernu, prohibicji, lat czterdziestych, Zimnej Wojny i wyścigu o podbój kosmosu. Mit o nieśmiertelnej istocie żywiącej się ludzką krwią zyskał na wyrazistości przez historyczne konteksty, nie tracąc nic ze swojego nadnaturalnego charakteru. Współscenarzystą pierwszych zeszytów serii jest król współczesnego horroru, Stephen King. W 2011 roku Snyder, Albuquerguqe oraz King zostali uhonorowani Nagrodą Eisnera za najlepszą nową serię komiksową. W Ameryce wampir chodzi z podniesioną głową. Seria składa się z 8. tomów.

 

„Baśnie”- humanistyczne w duchu, fantastyczne w formie, egzystencjalne opowieści podszyte aurą niesamowitości. Dzieło Billa Willinghama zilustrowane przez Lana Medinę, Steve'a Leialohę oraz Craiga Hamiltona to swoisty dialog cytatami z kart literatury. Bohaterów z kultowych bajek i baśni odnajdujemy tu w rzeczywistym świecie ludzi, gdzie aby przetrwać muszą nauczyć się być kimś innym. Śnieżka zostaje asystentką burmistrza, Wilk jest prywatnym detektywem. Dlaczego Baśniowcy muszą ukrywać swoją tożsamość? Warto przeczytać kultową serię, która zdobyła szereg Nagród Eisnera i sama stała się źródłem inspiracji dla nowego pokolenia twórców. Cała seria liczy 22 tomy.

 

„Lucyfer” – Lucyfer Gwiazda Zaranna postanowił opuścić piekło i rozpocząć nowe życie w Los Angeles, jako właściciel snobistycznego klubu o nazwie „Lux”. Diabeł, zły ze swej natury, dopiero na Ziemi poznaje oblicze prawdziwego zła. Ważny dla odczytania utworu jest fakt, że akcja komiksu kilkukrotnie łączy się z wydarzeniami z serii „Sandman”, a to dlatego, że pomysłodawcą postaci był Neil Gaiman. Fantastyczna opowieść poruszająca temat wolnej woli człowieka oraz jego skłonności do czynienia dobra bądź zła, została napisana przez Mike'a Careya, a ilustrowana przez Sama Keitha oraz Marka Dringenbera. Hipnotyczne, arcyciekawe. Seria liczy 11 tomów.

 

„Sandman”- dzieło, uznawane za opus magnum w dorobku Neila Gaimana. Sen, Sandman, Piaskun czy też Morfeusz – oto imiona Władcy Krainy Snów, głównego bohatera kultowego komiksu. Wartość tej opowieści przejawia się w zadziwiającym światotwórstwie, gdzie realizm łączy się z fantastyką, prawda z iluzją, a jawa ze snem. Warstwa słowna dzieła wybrzmiewa w pełni dzięki stronie wizualnej, w której malarstwo zestawiono z grafiką, a fotorealistyczne szkice z impresjonistycznymi autorstwa takich artystów, jak Sam Kieth, Mike Dringenberg, czy Dave McKean. „Sandman” stanowi wyraz intertekstualnej gry kulturowych znaczeń, dzięki czemu opowieść można poznawać bez końca, wciąż na nowo. W sprzedaży znajduje się 10 tomów serii głównej oraz 4 albumy rozbudowujące świat Sandmana – „Śmierć”, „Senni łowcy”, Sandman – Uwertura” oraz „Sandman – Noce nieskończone”.

 

„Skalp”- czarny kryminał, którego akcja rozgrywa się we współczesnym rezerwacie Indian. Wojna karteli narkotykowych i korupcja w FBI to tylko jedna z warstw opowieści. Drugą, znacznie ważniejszą stanowi historia plemienia, którego członkowie w poszukiwaniu własnej tożsamości zdecydowali się popełnić czyny w najlepszym razie niejednoznaczne moralnie. Główny bohater Dashiel Zły Koń po kilkunastu latach wraca do rodzinnego rezerwatu jako agent FBI, który działając pod przykryciem, będzie musiał zinfiltrować własne środowisko i odkryć niewygodne tajemnice. Według scenarzysty Jasona Aarona rezerwat Prairie Rose nie jest miejscem, w którym da się żyć, ale co gorsze nie ma dokąd uciec. Mroczny i duszny klimat opowieści podkreślają niezwykle sugestywne rysunki autorstwa R. M. Guery. Seria składa się z 5. tomów.

 

„Y: Ostatni z Mężczyzn” - za sprawą tajemniczej epidemii, na Ziemi pozostały wyłącznie samice. Jedynymi ocalałymi męskimi osobnikami są Yorick Brown i jego małpka – Ampersant. W poszukiwaniu zarówno bliskich, jak i sposobu na zatrzymanie katastrofy ludzkiego gatunku, egzotyczny męski duet przemierzy kontynenty, wielokrotnie ocierając się o śmierć, ale też poznając nieznane dotąd uroki życia. Czy świat bez chromosomu Y jest do pomyślenia? Jakie skutki mogą zrodzić się z fałszywych ideologii? Do czego prowadzi fanatyzm? W imię czego człowiek jest gotów poświęcić własne życie?

Brian K. Vaughan stworzył post-apokaliptyczną opowieści drogi zmuszającą do refleksji nad postępem cywilizacyjnym, który obraca się przeciw człowiekowi. Historia, którą otrzymujemy ma wszelkie cechy bestsellera; sensacyjny charakter, polityczne intrygi, filozoficzne rozważania, wątek romantyczny i sporą dawkę humoru. Od początku do końca trzyma w napięciu. Seria składa się z 5. tomów.

 

 

Minęło 25 lat. Na komiksach Vertigo wychowało się pokolenie fanów. Historie z imprintu wzięto na warsztat X Muzy, gdzie powstały takie produkcje jak „V jak Vendetta”, czy seriale telewizyjne „Kaznodzieja”, „Lucyfer” oraz „iZombie”. Wiele mówi się o ekranizacjach kolejnych fabuł „Skalpa”, „100 Naboi”, czy „Ygreka – Ostatniego z Mężczyzn”. Rzesze dojrzałych czytelników czekają na nowe opowieści. Wszyscy jesteśmy ciekawi, jak Vertigo napisze swoją historię w kolejnym ćwierćwieczu.

 

Konsultacja: Marcin Waincetel

 

 

Kalendarz wydań serii Vertigo 2018 
 

100 Naboi: tom 2 - maj; tom 3 - sierpień; tom 4 - listopad

 

Ex Machina: tom 1 - maj; tom 2 - październik

 

Kaznodzieja: tom 5 - wrzesień; tom 6 - grudzień

 

Ludzie Północy: tom 1 - czerwiec; tom 2 - wrzesień

 

Łasuch: tom 1 - lipiec; tom 2 - listopad

 

Saga o Potworze z Bagien: tom 2 - sierpień; tom 3 - grudzień


Trensmetropolitan: tom 2 - czerwiec; tom 3 - październik